"Khái niệm tăng trưởng xanh về lâu dài, sẽ dẫn chúng ta tới việc quản lý Vịnh Hạ Long một cách thông thái"

29/01/2020 17:42

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh ở Quảng Ninh, từ năm 2014 tỉnh đã ban hành Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, trong đó đưa ra định hướng chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế từ phụ thuộc vào sản xuất công nghiệp, khai khoáng sang phát triển dịch vụ, du lịch bền vững. Đồng thời ban hành Kế hoạch chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2016-2020.

Ông Norihiko Inoue, Cố vấn trưởng Dự án Thúc đẩy tăng trưởng xanh khu vực Vịnh Hạ Long, trao đổi với phóng viên Trung tâm Truyền thông tỉnh Quảng Ninh.

Tiếp nối thành công của giai đoạn 1, Dự án Thúc đẩy tăng trưởng xanh khu vực Vịnh Hạ Long giai đoạn 2 (2016-2019) do Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ, đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế. Trước thềm năm mới Canh Tý, phóng viên Trung tâm Truyền thông tỉnh Quảng Ninh đã có cuộc trò chuyện với ông NorihiKo Inoue, Cố vấn trưởng Dự án Thúc đẩy tăng trưởng xanh khu vực Vịnh Hạ Long về Dự án này.

Trước tiên xin cảm ơn ông đã dành thời gian cho cuộc trò chuyện này. Thưa ông, sau một thời gian triển khai, Dự án Thúc đẩy tăng trưởng xanh khu vực Vịnh Hạ Long đã có những đóng góp trong việc cải thiện môi trường, phát triển dịch vụ du lịch theo hướng “xanh”. Xin ông chia sẻ một số kết quả nổi bật, đặc biệt là việc cải thiện môi trường Vịnh Hạ Long, phát triển du lịch ở Vân Đồn?

+ Có thể nói, Dự án Thúc đẩy tăng trưởng xanh khu vực Vịnh Hạ Long đạt được rất nhiều kết quả, nhưng tôi muốn nhấn mạnh vào 2 kết quả nổi bật.

Thứ nhất là về bảo vệ và cải thiện môi trường. Dự án đã góp phần cải thiện cơ chế hỗ trợ tài chính cho khu vực tư nhân trong hoạt động và đầu tư kinh doanh bảo vệ môi trường (Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh). Cùng với đó là xây dựng cơ chế khuyến khích cho khu vực tư nhân đối với các hoạt động tiết kiệm năng lượng. Đây là những cơ chế nhằm thúc đẩy khu vực tư nhân đầu tư vào quản lý môi trường. Các cơ chế thúc đẩy này sẽ rất hiệu quả khi áp dụng đồng thời với việc kiểm soát thực thi các quy định và tiêu chuẩn pháp lý để kiểm soát ô nhiễm đối với khu vực tư nhân.

Thứ hai là về phát triển du lịch sinh thái ở huyện Vân Đồn. Du lịch tỉnh Quảng Ninh đã phụ thuộc rất nhiều vào Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Phát triển du lịch sinh thái ở huyện đảo Vân Đồn là một trong những khó khăn, thách thức của việc đa dạng hóa tài nguyên du lịch, sản phẩm du lịch và sức hấp dẫn đối với khách du lịch. Những khách du lịch đến thăm Vịnh Hạ Long (khách du lịch truyền thống) đang dần mở rộng điểm đến khi tham quan Vịnh, đó là các tour du lịch sinh thái mới trên đảo Quan Lạn, huyện Vân Đồn. Là một trong những chỉ số đã đề ra của Dự án, đảo Quan Lạn đón khoảng 500-600 khách du lịch mỗi tháng thông qua sản phẩm của Dự án. Xây dựng du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng - đây là một trong những kết quả nổi bật nhất của các hoạt động thí điểm trên đảo Quan Lạn, huyện Vân Đồn. Cộng đồng dân cư trên đảo không chỉ nhận thức được về loại hình du lịch này, mà chính họ là những chủ nhân tự điều hành và quản lý hoạt động du lịch sinh thái.

Phát triển xanh, từ bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long tới tạo sinh kế cho cộng đồng dân cư ngoài xã đảo, ông có thể cho biết những lợi ích lâu dài, bền vững mà Dự án hướng tới...?.

Dán nhãn "Cánh buồm xanh" cho tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long.

+ Từ trước tới nay, hoạt động bảo vệ và quản lý môi trường (Vịnh Hạ Long) được cho là những “chi phí”. Khái niệm tăng trưởng xanh không phải gắn vào ý nghĩ truyền thống như trên, mà khái niệm tăng trưởng xanh đưa chúng ta tới ý tưởng mới rằng bảo vệ và quản lý môi trường (Vịnh Hạ Long) là tạo ra cơ hội mới cho hoạt động kinh doanh bằng sự tham gia của khu vực tư nhân và cộng đồng, người dân cùng với quyền làm chủ của họ.

Ví dụ, cơ chế khuyến khích khu vực tư nhân tham gia bảo vệ môi trường, chẳng hạn như Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh và tiết kiệm năng lượng là một trong những cách tiếp cận đối với định hướng tăng trưởng xanh nêu trên. Việc khởi đầu của hoạt động du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng trên đảo Quan Lạn cũng là một trong những cách tiếp cận hiệu quả để hài hòa việc tăng cường doanh nghiệp với quản lý môi trường.

Khái niệm tăng trưởng xanh trong khu vực Vịnh Hạ Long, về lâu dài, sẽ dẫn chúng ta tới việc quản lý Vịnh Hạ Long một cách thông thái như là nguồn tài nguyên của khu vực có giá trị để phát triển kinh tế - xã hội trong khu vực, từ quan điểm về bảo vệ, cải thiện môi trường và tăng trưởng kinh tế bền vững.

Xin ông chia sẻ về kỷ niệm đáng nhớ nhất khi tham gia Dự án ở Quảng Ninh?

+ Trong tâm trí tôi có rất nhiều câu chuyện đáng nhớ. Nhưng tôi muốn nêu ra yếu tố lớn nhất dẫn đến sự thành công của Dự án, đó là sự lãnh đạo và điều hành một cách mạnh mẽ của lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh, đặc biệt là ông Đặng Huy Hậu, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, người trực tiếp chỉ đạo thực hiện Dự án; lãnh đạo TP Hạ Long, huyện Vân Đồn. Bên cạnh đó là sự cam kết mạnh mẽ của tất cả đối tác, bao gồm lãnh đạo của các Sở: KH&ĐT, TN&MT, Công Thương, Du lịch, v.v..

Động lực để đạt được mục tiêu một cách thành công của Dự án không chỉ là sự hỗ trợ của Nhóm chuyên gia JICA (JET) mà còn là những nỗ lực và hoạt động tích cực của tất cả các thành viên đối tác tỉnh Quảng Ninh.

Tour du lịch cộng đồng “Một ngày làm ngư dân trên đảo Quan Lạn”. Ảnh: Việt Anh

Có những thuận lợi, khó khăn gì trong việc triển khai Dự án ở Quảng Ninh? Có lúc nào ông thấy những khó khăn quá lớn hay phức tạp khiến Dự án khó thành công không?

+ Một trong những thuận lợi của Dự án là sự tham gia và hợp tác của tỉnh Shiga, Nhật Bản. Tỉnh Shiga có một hồ nước ngọt lớn nhất Nhật Bản, đó là hồ Biwa. Tỉnh Shiga đã trải qua lịch sử lâu dài tích lũy kiến thức, công nghệ đối phó với ô nhiễm môi trường xảy ra với hồ Biwa. Hồ đang được sử dụng như là tài nguyên của khu vực cho phát triển kinh tế - xã hội trong tỉnh theo cách thức thân thiện với môi trường. Cách tiếp cận này nổi tiếng ở Nhật Bản và được gọi là Mô hình hồ Biwa, là khái niệm để hiện thực hóa hoạt động bảo vệ môi trường song song với phát triển kinh tế khu vực, trong bối cảnh hồ Biwa.

Thông qua Dự án, Mô hình hồ Biwa đã được giới thiệu cho khu vực Vịnh Hạ Long, để áp dụng một cách phù hợp với mô hình thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ở khu vực Vịnh Hạ Long. Còn khó khăn ư? Có nhưng không đáng kể.

Đâu là điều mà ông thấy khác biệt nhất ở cộng đồng người dân, doanh nghiệp du lịch khi triển khai ở Quảng Ninh?

+ Tất cả các bên liên quan đều nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc bảo tồn môi trường Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới. Tuy nhiên, họ không nhận thức đầy đủ và còn băn khoăn về việc làm thế nào có thể đóng góp vào việc bảo tồn môi trường và họ nên làm những gì để cải thiện môi trường của Vịnh. Dự kiến việc hoàn thành Dự án sẽ mang lại những gợi ý cho tất cả các bên liên quan trong việc tham gia thực hiện chính sách tăng trưởng xanh trong bối cảnh nêu trên.

Tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho cộng đồng tất nhiên là quan trọng. Ngoài ra, sự tham gia của các bên liên quan, như khu vực tư nhân, cộng đồng, người dân..., cùng với quyền sở hữu của họ cũng là rất cần thiết. Một trong những ví dụ điển hình trong Dự án là các hoạt động thí điểm phát triển du lịch sinh thái tại đảo Quan Lạn. Các hoạt động của Dự án trên đảo Quan Lạn không chỉ bao gồm việc nâng cao nhận thức về du lịch sinh thái, mà còn có sự tham gia đáng kể của cộng đồng vào việc tự quản lý và vận hành các chương trình du lịch sinh thái cùng với chính quyền và các cơ quan quản lý trong ngành Du lịch. Bài học trên là một trong những kết quả thiết yếu của Dự án.

Dự án cũng chú trọng công tác tuyên truyền. Ông cho biết việc thực hiện phân loại rác, sử dụng thiết bị biotoilet ở cộng đồng dân cư có ý nghĩa như thế nào tới việc tuyên truyền phát triển xanh, bảo vệ môi trường?

+ Ba khía cạnh được nhấn mạnh ở đây, đó là: Trong quá trình giới thiệu các công nghệ/thiết bị mới trong Dự án, đã tăng cường quá trình thông tin, trao đổi lẫn nhau giữa chính quyền và cộng đồng, đơn vị kinh doanh, ví dụ các công ty tàu du lịch. Có sự tham gia tích cực vào các hoạt động của Dự án từ các hộ sản xuất nông nghiệp, các cơ quan quản lý, hội nông dân - những cá nhân và đơn vị có quan tâm tới nông nghiệp thân thiện với môi trường. Các tàu du lịch - đơn vị tham gia vào các hoạt động thí điểm trong hoạt động lắp đặt nhà vệ sinh sinh thái hoặc các tàu được trao nhãn Cánh buồm xanh, đã được du khách sẵn lòng lựa chọn, đặc biệt là đối với du khách nước ngoài.

Đó là kết quả mang lại của Dự án, đưa đến một cách tiếp cận “hai bên cùng có lợi” theo chính sách tăng trưởng xanh. Nghĩa là đầu tư cho bảo vệ môi trường mang lại lợi ích và cơ hội mở rộng hoạt động kinh doanh, chứ không phải đem lại gánh nặng chi phí.

Hội nghị tổng kết Dự án thúc đẩy tăng trưởng xanh khu vực Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2.

- Xin ông cho biết những dự định về các dự án môi trường thời gian tới?

+ Có thể nói, tỉnh Quảng Ninh sẽ hoàn thành hoạt động hỗ trợ kỹ thuật để tăng cường năng lực của cấp lập chính sách trong thời gian ngắn. Do đó, để duy trì việc thực thi chính sách trên thực tế, các hoạt động hợp tác hoặc dự án sau đây sẽ có ý nghĩa đối với tỉnh Quảng Ninh: Tăng cường sự tham gia của các cơ quan thực thi chính như chính quyền, khu vực tư nhân, cộng đồng, người dân và các học viện nghiên cứu cùng với quyền sở hữu của họ vào quản lý môi trường cũng như sử dụng bền vững và thông thái đối với nguồn tài nguyên của khu vực (Vịnh Hạ Long), giải quyết các vấn đề cụ thể để giảm tải lượng ô nhiễm môi trường cho Vịnh, như phát triển hệ thống xử lý nước thải, quản lý chất thải rắn, kiểm soát ô nhiễm do công nghiệp, bao gồm cả lĩnh vực khai thác mỏ, v.v.

Xin trân trọng cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này. Chúc ông một năm mới mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công!

Thu Trang (Thực hiện)


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay:
Đã truy cập:

© Cổng thông tin điện tử Tỉnh Qu​ảng Ninh
​Giấy phép xuất bản: số 53/GP-TTĐT ngày 27/05/2015 - Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông
Cơ quan chủ quản: Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh 
Cơ quan thường trực mạng: Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Quảng Ninh. 
Ghi rõ nguồn "Quảng Ninh Portal" khi phát hành lại thông tin từ ​​Website này.​​