Vịnh Hạ Long cùng với những giá trị tuyệt vời về cảnh quan thiên nhiên, địa chất - địa mạo đặc sắc, còn rất thích hợp để phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó có du lịch văn hoá. Thời gian gần đây, những show diễn âm nhạc trên biển gắn với du lịch không chỉ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế đêm mà còn mang lại dấu ấn thương hiệu riêng cho di sản - kỳ quan Vịnh Hạ Long.
Âm nhạc trên sóng nước
Du lịch âm nhạc được hiểu là sự kết hợp giữa việc thưởng thức sự kiện âm nhạc giải trí với tham quan, nghỉ dưỡng. Những năm gần đây, trong bối cảnh nhu cầu thưởng thức âm nhạc kết hợp du lịch trên thế giới ngày càng tăng thì việc nhiều đơn vị tổ chức sự kiện, lữ hành đã phối hợp với nhau tổ chức những tour du lịch âm nhạc tại Vịnh Hạ Long đã bước đầu đem lại thành công nhất định. Thậm chí, sức hút của Vịnh Hạ Long ngày càng lớn trong những năm gần đây khi hàng loạt show âm nhạc độc đáo được ra đời trên những du thuyền sang trọng.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, Vịnh Hạ Long có ưu thế về công nghiệp văn hoá, công nghiệp sáng tạo với những tiềm năng sẵn có và không gian tuyệt vời để tổ chức các sự kiện văn hoá mới, nơi hình thành những hoạt động sáng tạo, trong đó có việc sáng tạo các sản phẩm âm nhạc. Không gian trình diễn âm nhạc đẹp của Hạ Long cũng sẽ đem lại những cảm xúc mới mẻ cho du khách.
Không gian trên bong tàu của các du thuyền tuy không lớn nhưng là những sân khấu ấm cúng hấp dẫn.
Thực tế, trong vài năm trở lại đây, một số chương trình du lịch kết hợp các buổi biểu diễn quy mô nhỏ với sự biểu diễn của các ca sĩ thành danh hát giữa kỳ quan luôn thu hút đông khán giả đến xem, đồng thời trải nghiệm các dịch vụ du lịch tại điểm đến. Nhiều du thuyền đã tổ chức các chương trình biểu diễn âm nhạc, như: Sea Octopus, Ambassador, Paradise Delight, Pacific, Iris, Grand Pioneers Cruise, Elite Of The Seas Lan Hạ, Scarlet Pearl Hạ Long, Capella Hạ Long… Mô hình kết hợp giữa du lịch và âm nhạc làm cho du khách vừa được ngắm cảnh Vịnh Hạ Long lung linh như bức tranh thuỷ mặc vừa nghe nhạc và thưởng thức ẩm thực đặc trưng miền biển Quảng Ninh.
Kịp thời nắm bắt xu hướng mang âm nhạc vào tour trải nghiệm về đêm trên du thuyền, Paradise Delight dẫu có sức chứa đến 360 khách song thường xuyên trong tình trạng kín chỗ. Mỗi ngày, khi những tia nắng cuối ngày tắt dần, hoàng hôn buông sắc tím xuống mặt Vịnh Hạ Long cũng là lúc hải trình 4 tiếng trên du thuyền nhà hàng Paradise Delight của du khách bắt đầu. Với sự kết hợp này, trong lúc du thuyền đi qua nhiều điểm tham quan của Vịnh Hạ Long, khách du lịch sẽ có những trải nghiệm ẩm thực thú vị, đồng thời, được theo dõi show diễn nghệ thuật của đạo diễn Hoàng Nhật Nam.
Nhạc trưởng Đồng Quang Vinh chỉ huy dàn nhạc giao hưởng biểu diễn trên Vịnh Hạ Long.
Để gia tăng trải nghiệm văn hoá cho du khách, du thuyền Paradise Delight được thiết kế tỉ mỉ đến từng chi tiết, không gian mở với vách kính rộng, đem đến tầm nhìn xa ra toàn Vịnh Hạ Long. Từ sân khấu du thuyền này, du khách có thể tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên di sản, kỳ quan thế giới và sự diễm lệ của thành phố bên bờ di sản. Đặc biệt, từ tháng 4 năm ngoái, chương trình “Vũ điệu biển khơi” được đưa vào phục vụ du khách trong hải trình tham quan Vịnh Hạ Long trên du thuyền nhà hàng Paradise Delight. Show diễn “Vũ điệu biển khơi” gói ghém trong đó truyền thuyết rồng hạ, cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ và phác họa những người dân chài hào sảng. Thông qua ngôn ngữ của âm nhạc, vũ đạo, ánh sáng, ngôn ngữ của sân khấu, du khách có thể hiểu được phần nào về văn hóa và vẻ đẹp của Vịnh Hạ Long.
Đây là chương trình biểu diễn nghệ thuật mang dấu ấn văn hóa Việt Nam đậm nét, được thiết kế dành riêng cho sản phẩm du lịch du thuyền trên Vịnh Hạ Long. Đến nay, đây vẫn là chương trình biểu diễn nghệ thuật thường nhật trên Vịnh Hạ Long khai thác thành công yếu tố văn hóa Việt Nam, giới thiệu hình ảnh và con người Quảng Ninh qua ngôn ngữ nghệ thuật và chạm được tới sự cảm nhận chung của du khách quốc tế.
Du khách và các ca sĩ khách mời chụp ảnh với màn pháo hoa kết thúc mỗi show diễn.
Tương tự là cách làm của du thuyền Ambassador từ năm 2023. "Love in the Bay" là một chương trình âm nhạc hay được Công ty CP Tập đoàn Du thuyền cao cấp Châu Á (APC), đơn vị chủ quản của du thuyền Ambassador phát triển. Không giống như các show âm nhạc ở phòng trà, quán bar hoặc nhà hát, "Love in the Bay" sử dụng sân khấu là boong tàu của du thuyền 5 sao đẳng cấp Ambassador II, rộng và có thể chứa được 500 người cùng lúc. Với chương trình âm nhạc đẳng cấp, "Love in the Bay" lan tỏa sức hút cho du lịch trên Vịnh Hạ Long, mang đến cho du khách những trải nghiệm mới mẻ.
Với các show âm nhạc, du khách đến Hạ Long không chỉ để ngắm nhìn kỳ quan thiên nhiên hùng vĩ mà còn được thưởng thức những chương trình nghệ thuật đặc sắc với sự góp mặt của hàng loạt ngôi sao ca nhạc hàng đầu Việt Nam. Nhiều khách mời là các ca sĩ nổi tiếng từng biểu diễn tại Love in the Bay, như: Quang Hà, Tuấn Hưng, Khắc Việt, Bảo Anh, Bằng Kiều, Lệ Quyên, Quang Lê, Đàm Vĩnh Hưng v.v.. Với diện tích rộng lớn, cùng với không gian biển rất thoáng, Ambassador mang đến một sân khấu tuyệt vời để cả khách mời và khán giả hoàn toàn đắm chìm với âm nhạc và thiên nhiên. Trong khi thưởng nhạc, suốt hải trình 6 giờ đồng hồ, du khách còn được ngắm cảnh hoàng hôn trên Vịnh hay biển đêm huyền bí trên du thuyền.
Theo thống kê chưa đầy đủ, từ năm 2023 đến nay, đã có hơn 10.000 du khách trải nghiệm các đêm nhạc trên sân khấu nổi Vịnh Hạ Long trong show "Love in The Bay by Ambassador Cruise". Sân khấu đặc biệt này được khán giả nhắc tới như một điểm đến độc đáo, là sản phẩm du lịch thu hút du khách đến trải nghiệm Vịnh Hạ Long về đêm. Chia sẻ về ý nghĩa của chuỗi chương trình kết hợp du lịch và âm nhạc này, ông Nguyễn Hồng Nhật, Tổng Giám đốc APC Corporation, đơn vị vận hành du thuyền Ambassador, bày tỏ tin tưởng âm nhạc sẽ trở thành chất xúc tác góp phần thúc đẩy nhu cầu khám phá và lưu giữ những ấn tượng đẹp của du khách khi tìm đến tham quan Vịnh Hạ Long. Thông qua hoạt động này, các nghệ sĩ nổi tiếng cũng sẽ có cơ hội thực hiện liveshow nghệ thuật trên biển phục vụ du khách trải nghiệm tham quan di sản thiên nhiên thế giới.
Sân khấu nổi trên Vịnh làm cho hình ảnh các ca sĩ thêm lung linh và các show diễn thêm huyền ảo.
Không chỉ đa dạng về dòng ca sĩ khách mời, với nhiều ca sĩ trẻ, nổi tiếng, ăn khách hiện nay, đối với các dòng sản phẩm du lịch kết hợp âm nhạc, các đơn vị tổ chức cũng có sự linh hoạt về kết cấu, thời gian, nội dung chương trình. Một số chương trình ca nhạc được lựa chọn thời điểm hoàng hôn để tổ chức, với mục đích để khán giả ngoài việc thưởng thức âm nhạc, còn có thể ngắm trọn vẹn khung cảnh mặt trời lặn của Vịnh Hạ Long.
Bắt kịp xu hướng của du lịch âm nhạc trong những năm qua trên toàn thế giới cũng như trong nước, các chương trình âm nhạc tổ chức tại các sân khấu nổi trên Vịnh Hạ Long ngày càng được tổ chức thường xuyên hơn, với quy mô lớn hơn, quy tụ các gương mặt nổi tiếng và đem đến những sản phẩm có đầu tư, chỉn chu, với giá trị nghệ thuật cao. Bắt đầu từ mùa hè thu năm nay, show diễn "Giao lộ Thời gian - Love in the Bay" mùa 4 cũng đã được APC Corporation phối hợp với truyền hình FPT lựa chọn sân khấu nổi trên Vịnh Hạ Long làm nơi tổ chức. Những nghệ sĩ hàng đầu khoe giọng hát giữa Vịnh Hạ Long qua các chương trình âm nhạc diễn ra trên du thuyền 5 sao của Ambassador, giữa khung cảnh thiên nhiên tráng lệ đã ghi những dấu ấn đặc biệt.
Hiện nay, mặc dù có nhiều show âm nhạc cũng tổ chức trên du thuyền hạng sang, nhưng Ambassador vẫn có sự khác biệt. Không chỉ mời được những ca sĩ nổi tiếng, sân khấu của Ambassador còn tạo được sức nóng với dàn vũ công tài năng và sự góp mặt của các DJ cùng ban nhạc biểu diễn ngay trên sóng nước Hạ Long. Vì vậy, du khách tham quan Vịnh Hạ Long vào lúc hoàng hôn và khi màn đêm buông xuống sẽ luôn cảm thấy thỏa mãn với từng tiết mục được đầu tư kỹ lưỡng và bài bản nhất.
Thúc đẩy phát triển kinh tế đêm
Sản phẩm du lịch âm nhạc trên Vịnh Hạ Long là một trong những mô hình Quảng Ninh đang hướng tới để phát triển kinh tế đêm. Những sản phẩm mới này đã và đang đi vào nhu cầu thiết yếu của người dân cũng như của du khách. Đặc biệt, với tiềm năng thế mạnh của kì quan thiên nhiên thế giới, những sản phẩm trải nghiệm trên Vịnh Hạ Long là một xu hướng tất yếu, đáp ứng nhu cầu của du khách.
Màn đêm buông xuống, bong tàu là một sân khấu nổi.
Từ trên sân khấu nổi ở Vịnh Hạ Long, nhiều chương trình được đưa lên bờ Vịnh, sử dụng phông nền của Hạ Long. Nếu so với các sân khấu nổi bồng bềnh trên vịnh thì các show diễn trên bờ tuy không lãng mạn bằng nhưng lại thu hút được lượng du khách lớn hơn vì không bị bó hẹp không gian tổ chức. Bên bờ di sản, Carnaval Hạ Long năm 2024 lần đầu tiên đã sử dụng nhạc kịch hiện đại kết hợp hài hoà với các yếu tố lịch sử văn hoá và thiên nhiên. Tất cả hòa quyện tạo nên một bữa tiệc nghệ thuật đa sắc màu ngay bên bờ Vịnh Hạ Long xinh đẹp. Giống như Carnaval nhưng ở quy mô nhỏ hơn, nhiều show của Paradise cũng được tổ chức ở bờ biển. Bên bờ di sản có các show diễn thường xuyên tại các sân khấu Thanh âm bên thông tại sân khấu Đồi Mặt trời, sân khấu Ngọn hải đăng với background là di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thu Thủy, Phó Trưởng Khoa Nghệ thuật và Thiết kế của Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội), xét về mặt bản chất hình thái nghệ thuật, du lịch âm nhạc là du lịch sự kiện. Vì thế, dạng chương trình này sẽ lôi kéo một lượng lớn người quan tâm đến sự kiện di chuyển tới địa điểm du lịch. Ở Việt Nam, Hạ Long không phải là đơn vị đầu tiên triển khai mô hình du lịch âm nhạc, nhưng với tư duy làm du lịch sáng tạo, địa phương đã nhanh chóng tạo ra sự khác biệt, xây dựng thành công thương hiệu “hát giữa kỳ quan”. Tuy không phải là "đi trước đón đầu" nhưng sự thay đổi tư duy đã mang đến sức sống mới cho du lịch Hạ Long.
Chương trình giao lộ thời gian với sự xuất hiện của ca sĩ Hương Tràm và ca sĩ Hoàng Hải.
Nhìn chung, sự thay đổi cách thức tổ chức, kết hợp hài hòa giữa cảnh sắc thiên nhiên và nghệ thuật tạo ra sản phẩm du lịch âm nhạc, góp phần phát triển các ngành công nghiệp văn hoá, đẩy mạnh phát triển kinh tế di sản tại Hạ Long. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Mỹ Liêm, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhạc sĩ Việt Nam, giảng viên Khoa Nghệ thuật, Trường Đại học Sài Gòn, cho rằng: Những người làm âm nhạc ở Hạ Long hãy nghĩ một cách toàn cầu nhưng hãy làm một cách địa phương. Nghĩa là quan tâm đến những vấn đề có tính chất toàn cầu như công nghiệp văn hoá, công nghiệp âm nhạc, du lịch âm nhạc hay kinh tế di sản nhưng với cách làm riêng có của Vịnh Hạ Long. Những người làm du lịch và văn hóa có thể phát triển đa dạng hóa các loại hình nghệ thuật biểu diễn, kết hợp âm nhạc với múa, tạp kỹ, hướng tới sự phát triển văn hóa bền vững, cụ thể như làm thực cảnh biển những câu chuyện xung quanh Vịnh Hạ Long…
"Để âm nhạc trên du thuyền tác động hiệu quả hơn đến hoạt động du lịch cần đưa âm nhạc mang bản sắc Quảng Ninh vào các sản phẩm du lịch, mời các ca sĩ, nghệ sĩ tỉnh nhà thành danh hoặc ca sĩ ở những nơi khác mang về, trộn lẫn với nhạc nhẹ, nhạc trẻ cho vui tươi hơn. Quảng Ninh cũng sở hữu nền âm nhạc cổ truyền, bản chất là thơ dân gian với khá nhiều bài hay, có thể tận dụng mối lương duyên này để phổ nhạc, mang đến những ý tưởng sáng tạo, những ngôn từ đẹp đẽ." - Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Mỹ Liêm gợi mở.
Hạ Long còn có tiềm năng để thu hút những Festival quốc tế. Nhạc sĩ Huy Tuấn, nhà sản xuất, giám đốc âm nhạc cho nhiều sự kiện lớn, một người con của Quảng Ninh, từng đề xuất tổ chức một festival âm nhạc Hạ Long. Đây sẽ là dịp để cho các nhạc sĩ, các nhà sản xuất âm nhạc hội ngộ, giao lưu, trao đổi và từ đó sẽ nhận ra chỗ nào đặc sắc hơn để phát huy. Và cũng từ đó, du lịch Hạ Long sẽ được quảng bá nhiều hơn, sâu sắc và lắng đọng hơn qua âm nhạc.
Không chỉ có ca nhạc mà còn có cả những vũ đạo quốc tế.
Từ thành công của các show biểu diễn âm nhạc trên Vịnh Hạ Long, bên cạnh các sân khấu nổi là hệ thống du thuyền, tỉnh Quảng Ninh cũng yêu cầu Hạ Long tập trung nghiên cứu các địa điểm tổ chức hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại các hang động, bãi tắm; xây dựng một số sản phẩm lưu niệm đặc sắc mang bản sắc riêng của Vịnh Hạ Long để phục vụ nhu cầu khách du lịch; đưa vào khai thác các sản phẩm du lịch trải nghiệm như phố đêm du thuyền trong thời gian tới đây...