Gắn bó mật thiết với lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất bên bờ sông Bạch Đằng, đình Yên Giang là không gian lưu giữ những giá trị văn hóa, tinh thần bền bỉ của cộng đồng cư dân Quảng Yên qua nhiều thế hệ. Việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích không chỉ nhằm gìn giữ di sản quý báu của cha ông, mà còn góp phần bồi đắp niềm tự hào, giáo dục truyền thống và thúc đẩy phát triển văn hóa, du lịch bền vững của địa phương.
Đình Yên Giang tọa lạc bên bờ sông Bạch Đằng lịch sử. Ảnh: Hùng Sơn
Đình Yên Giang có tên chữ là “An Hưng Đình”, tọa lạc bên bờ sông Bạch Đằng lịch sử. Được xây dựng từ thế kỷ thứ XVI, Đình Yên Giang là nơi thờ Đức Thành hoàng - Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và các vị Tiên công đã có công khai hoang, lấn biển, mở mang ruộng đồng, phát triển quê hương.
Ngôi đình gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất Quảng Yên. Thời Trần được gọi là trại An Hưng, thời Lê là Làng Rừng (hay còn gọi là làng An Hưng); tới đời vua Lê Anh Tông đổi thành xã Yên Hưng. Năm 1959, xã Yên Hưng được đổi tên thành xã Yên Giang, nay là phường Quảng Yên. Trải qua thời gian, người dân sinh cơ lập nghiệp ở đây ngày càng đông đúc, ngôi đình trở thành nơi sinh hoạt văn hóa, chính trị trong thời kỳ phong kiến.
Qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, đến năm 2013, đình được đầu tư nâng cấp tổng thể, đến nay vẫn giữ được nét nguyên bản. Hiện nay, đình Yên Giang vẫn còn lưu giữ được nhiều hiện vật có giá trị từ thời Nguyễn như bia đá, hoành phi, câu đối, sắc phong của các vua triều Nguyễn phong cho Đức Thành hoàng - Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và ca ngợi công đức của Ngài đối với vùng đất An Hưng. Đình Yên Giang được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1996.
Lễ tế chính tại lễ hội Đại kỳ phước đình Yên Giang năm 2026.
Vào các dịp lễ lớn của làng như lễ Đại kỳ phước, lễ Đảo vũ, lễ Giỗ trận - lễ hội Chiến thắng Bạch Đằng (ngày 8/3 âm lịch), dân làng thường rước tượng Trần Hưng Đạo từ đền Trần Hưng Đạo về đình Yên Giang để tế lễ.
Lễ hội Đại kỳ phước đình Yên Giang là một trong những lễ hội truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân gian, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của người dân địa phương. Thông qua các nghi lễ truyền thống như tế yết, tế chính cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trò chơi dân gian (kéo co, nhảy bao bố, cờ tướng…), lễ hội không chỉ là dịp tri ân công đức tiền nhân mà còn gửi gắm ước vọng của người dân về một năm mới bình an, mùa màng tươi tốt, đời sống ấm no, hạnh phúc.
Bà Lưu Thị Bình, phường Quảng Yên, chia sẻ: Đối với người dân chúng tôi, lễ hội Đại kỳ phước đình Yên Giang không chỉ là một sự kiện văn hóa mà đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần, tâm linh. Từ người già đến trẻ nhỏ đều háo hức tham gia, cùng nhau gìn giữ các nghi lễ, phong tục truyền thống để tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân và giáo dục con cháu về cội nguồn.
Đông đảo nhân dân và du khách làm lễ dâng hương tại lễ hội Đại kỳ phước đình Yên Giang năm 2026.
Năm 2026, đánh dấu một bước chuyển quan trọng khi lễ hội Đại kỳ phước đình Yên Giang lần đầu tiên do Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử trực tiếp tổ chức. Qua đây, tạo cơ hội mở ra hướng tiếp cận mới trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch.
Ông Phạm Đình Huỳnh, Phó Trưởng Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử, cho biết: Việc tiếp nhận tổ chức lễ hội không nhằm thay đổi bản sắc vốn có, mà là để phối hợp chặt chẽ với chính quyền và nhân dân địa phương, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong xây dựng chương trình lễ hội xứng tầm quy mô, bảo đảm gìn giữ phong tục, tín ngưỡng truyền thống. Đồng thời, đẩy mạnh giới thiệu, quảng bá làm nổi bật giá trị văn hóa, lịch sử của đình Yên Giang, từng bước kết nối di tích này trở thành điểm đến du lịch văn hóa đặc sắc trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.
Việc duy trì và nâng cao chất lượng tổ chức lễ hội đình Yên Giang không chỉ góp phần phát huy truyền thống tốt đẹp của địa phương, củng cố khối đại đoàn kết cộng đồng, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong giáo dục lịch sử, bồi đắp niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ, nêu cao trách nhiệm gìn giữ và phát huy hiệu quả giá trị Di sản văn hóa thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Qua đó, đưa di tích đình Yên Giang và lễ hội đình trở thành một sản phẩm du lịch văn hóa, tâm linh đậm đà bản sắc mang thương hiệu địa phương trong thời gian tới.