Quảng Ninh luôn kiên định, nhất quán với mục tiêu chuyển đổi mô hình phát triển từ “nâu” sang “xanh”, lấy bảo vệ môi trường là trung tâm, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh chuyển đổi xanh phát triển bền vững. Thực hiện chủ trương xuyên suốt này, cùng với các địa phương trong tỉnh, đặc khu tiền tiêu Cô Tô những năm qua đã đẩy mạnh tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường sinh thái, nhất là trong phát triển du lịch bền vững.
Còn nhớ từ tháng 9/2022, huyện đảo Cô Tô (nay là đặc khu Cô Tô) đã áp dụng quy định du khách không mang chai nhựa, túi nilon, các vật liệu có nguy cơ ô nhiễm môi trường khi đi du lịch ra đảo. Để phong trào lan toả, phát huy hiệu quả, huyện Cô Tô yêu cầu các hãng vận chuyển khách, công ty lữ hành hướng dẫn, tuyên truyền cho người dân, du khách ngay từ khi bán vé tại đầu cảng trước khi ra đảo Cô Tô về không sử dụng chai nhựa, túi nilon, đồ nhựa dùng một lần cùng những vật dụng có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường... Ở trên đảo, chính quyền địa phương cùng các tổ chức chính trị, xã hội, đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân trên đảo nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực tham gia, tổ chức các hoạt động chống rác thải nhựa bằng các hành động cụ thể, thiết thực; thay đổi thói quen, nói không với các sản phẩm nhựa sử dụng một lần, túi nilon, sử dụng thay thế bằng các loại sản phẩm thân thiện với môi trường; tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường bằng những hành động phân loại rác thải tại nguồn; lên án với những hành vi gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là môi trường biển...
Từ những chủ trương, cách làm đúng đắn, môi trường Cô Tô đã thay đổi rõ nét qua từng ngày, từng tháng, từng năm, được người dân, du khách trong và ngoài nước ghi nhận, đánh giá cao. Thành quả cho nỗ lực xây dựng Cô Tô xanh - sạch - đẹp - bền vững là đặc khu này vinh dự nhận giải thưởng du lịch bền vững ASEAN vào tháng 1/2026 tại Philippines.
Một Cô Tô xanh, sinh thái, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, cảnh quan thiên nhiên hoang sơ đã và đang được chính quyền, nhân dân trên đảo triển khai thực hiện hiệu quả, gìn giữ, bảo vệ.
Tham luận tại Đại hội XIV của Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND đặc khu Cô Tô Lê Ngọc Hân khẳng định, đặc khu Cô Tô luôn kiên định quan điểm lấy môi trường sinh thái biển đảo là “giá trị cốt lõi” và “lợi thế cạnh tranh bền vững”. Địa phương tập trung phát triển du lịch xanh; sàng lọc nghiêm ngặt, loại bỏ các dự án có nguy cơ ô nhiễm môi trường. Với 74 đảo, quản lý diện tích biển rộng 300km2, Cô Tô xác định bảo vệ môi trường là “bảo vệ ngôi nhà sống” của chính mình, thích ứng biến đổi khí hậu là tất yếu, khách quan.
Một tin vui là UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 4508/QĐ-UBND về việc thành lập Khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần, nhằm bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên, đặc thù và quan trọng, như: Rạn san hô tại Cô Tô con, Thanh Lân, cụm đảo Hòn Ngựa, đảo Trần, hòn Bắc Bồ Cát; rừng ngập mặn, bãi triều rạn đá và các quần thể thủy sinh vật; bảo vệ, phục hồi và phát triển quần thể của các loài sinh vật biển quý, hiếm, đặc biệt là các loài di cư như vích, đồi mồi, đồi mồi dứa, rùa da, cá heo… Đồng thời, gìn giữ cảnh quan thiên nhiên độc đáo của biển Cô Tô - Đảo Trần để phục vụ cho nghiên cứu khoa học, giáo dục và khai thác các giá trị không tiêu hao của các hệ sinh thái biển và cảnh quan đảo cho du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm, du lịch nghỉ dưỡng.
Theo Quyết định, Khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần có tổng diện tích 18.414,92ha, trong đó có 13.230,5ha diện tích các phân khu chức năng (phân khu bảo vệ nghiêm ngặt; phân khu phục hồi sinh thái; phân khu dịch vụ - hành chính) và 5.184,42ha vùng đệm. Quyết định xác định 6 nhóm nhiệm vụ, dự án ưu tiên thực hiện nhằm đảm bảo Khu bảo tồn biển hoạt động hiệu quả, phù hợp các mục tiêu bảo tồn và phát triển bền vững, gồm: Nhóm nhiệm vụ, dự án giao đất, mặt nước, hoàn thiện cơ chế quản lý và phát triển nguồn nhân sự; xây dựng cơ sở vật chất cho Khu bảo tồn biển; nhóm nhiệm vụ, dự án phục hồi và bảo vệ các hệ sinh thái biển Cô Tô - Đảo Trần và đa dạng sinh học; hỗ trợ phát triển sinh kế cộng đồng; tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị Khu bảo tồn biển; đầu tư, phát triển khu du lịch sinh thái.
Việc thành lập Khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần thể hiện quyết tâm của tỉnh Quảng Ninh trong thực hiện chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia, phát triển kinh tế biển xanh. Qua đó, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy du lịch sinh thái, nghiên cứu khoa học và phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.
Một Cô Tô xanh, sinh thái, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, cảnh quan thiên nhiên hoang sơ đã và đang được chính quyền, nhân dân trên đảo triển khai thực hiện hiệu quả, gìn giữ, bảo vệ. Đây chính là nền tảng vững chắc để đặc khu tiền tiêu phát triển bền vững, đặc biệt là về du lịch biển - đảo, kinh tế biển.