Với cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, xã Đường Hoa đang từng bước đánh thức các giá trị bản địa, phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm, với kỳ vọng tạo thêm một điểm đến văn hóa sinh thái khu vực miền Đông của Quảng Ninh.
Không sở hữu lợi thế biển đảo, hay trung tâm du lịch lớn, song xã Đường Hoa vẫn có những giá trị riêng, độc đáo để phát triển du lịch. Trung tuần tháng 4/2026, lễ hội Khỏi Kêm - nghi lễ mở cửa rừng của đồng bào Dao ở Đường Hoa lần đầu được tổ chức một cách quy mô, tái hiện đời sống tín ngưỡng, góp phần khơi dậy ý thức gìn giữ di sản và mở hướng phát triển du lịch cộng đồng. Lễ hội thu hút trên 7.200 lượt du khách tham gia.
Theo ông Bùi Văn Chãi, Trưởng Phòng VH-XH xã, không chỉ có lễ hội đặc sắc, sau sáp nhập xã Đường Hoa còn có thêm dư địa để phát triển du lịch với các giá trị văn hóa Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán, vùng chè Quảng Long, hệ sinh thái hồ - suối, đời sống cộng đồng các dân tộc còn nhiều nét nguyên bản. Vì thế, xã định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, lấy cộng đồng làm trung tâm, gắn bảo tồn văn hóa với tạo sinh kế cho người dân.
Ngoài giá trị văn hóa đặc sắc, Đường Hoa còn có cảnh quan sinh thái đẹp, hấp dẫn, có sức hút lớn với du khách.
Từ những lợi thế đó, Đường Hoa lựa chọn khai thác chiều sâu văn hóa bản địa và trải nghiệm cộng đồng. Trong đề án phát triển du lịch giai đoạn 2025-2030, địa phương định hướng phát triển theo mô hình “3 vùng - 3 trải nghiệm”, gồm vùng chè Quảng Long với du lịch nông nghiệp - văn hóa chè; vùng sinh thái hồ Trúc Bài Sơn - làng văn hóa Dao phát triển du lịch cộng đồng, trải nghiệm sinh thái; khu vực ven biển Đường Hoa cũ gắn với các giá trị văn hóa và nghề truyền thống. Từ vùng chè, bản người Dao, đến hệ thống lễ hội dân gian, địa phương đang từng bước hình thành các sản phẩm du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa và du lịch xanh.
Theo định hướng, các không gian văn hóa, cảnh quan sẽ được kết nối để hình thành những tuyến trải nghiệm gắn với văn hóa dân tộc Dao, vùng chè Quảng Long, vùng sinh thái hồ Trúc Bài Sơn, cùng lễ hội, ẩm thực và sản phẩm OCOP địa phương.
Để hiện thực hóa định hướng này, năm 2026 được xã Đường Hoa xác định là năm triển khai nền tảng cho Đề án bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch bền vững giai đoạn 2025-2030, tập trung khảo sát, rà soát, chuẩn hóa và bước đầu hình thành sản phẩm du lịch. Mục tiêu địa phương đặt ra là đón khoảng 25.000 lượt khách trong năm đầu triển khai đồng bộ các hoạt động.
Trong đó, việc “kích hoạt” các giá trị văn hóa bản địa để hình thành sản phẩm du lịch được xem là một trong những trọng tâm. Năm 2026, địa phương sẽ kiểm kê di sản văn hóa tiêu biểu; mở lớp truyền dạy, bảo tồn văn hóa dân tộc và duy trì các CLB văn hóa dân gian. Nhiều loại hình văn hóa đặc trưng của người Dao như thêu truyền thống, thổi kèn đồng, nghi lễ cấp sắc, chữ Nôm Dao, hát ví, hát nhà tơ... được đưa vào khai thác phục vụ du lịch trải nghiệm.
Cùng với bảo tồn văn hóa, chuỗi lễ hội, sự kiện năm 2026 cũng được xác định là “trục sản phẩm” quan trọng để quảng bá du lịch địa phương. Từ thành công của lễ hội Khỏi Kêm, các lễ hội kiêng gió, lễ hội trà Đường Hoa, lễ hội xuống đồng, hay lễ hội đình Đường Hoa được phục dựng, tổ chức theo hướng vừa bảo tồn nghi lễ truyền thống, vừa tăng trải nghiệm cho du khách với các hoạt động trình diễn văn nghệ dân gian Dao, giới thiệu trang phục, giao lưu văn hóa và trò chơi dân gian.
Riêng lễ hội trà Đường Hoa được định hướng thành hoạt động trải nghiệm gắn với vùng chè truyền thống, với các hoạt động pha trà, hái chè, sao chè thủ công, giới thiệu sản phẩm OCOP và đua xe quanh đồi chè, qua đó đưa nông nghiệp, làng nghề và cảnh quan trở thành sản phẩm du lịch trải nghiệm.
Đường Hoa chú trọng bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, “truyền lửa” cho thế hệ trẻ gìn giữ bản sắc các dân tộc trên địa bàn.
Đáng chú ý, địa phương định hướng xây dựng Làng văn hóa dân tộc Dao Thanh Y tại thôn Mố Kiệc gắn với “Dòng sông ánh sáng - suối đá Trúc Bài Sơn”, đồng thời phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, trải nghiệm văn hóa và vùng chè. Song song với xây dựng sản phẩm, xã cũng đang từng bước hoàn thiện quy hoạch, hạ tầng phục vụ du lịch tại đồi chè Quảng Long, hồ Trúc Bài Sơn, hay làng Dao Mố Kiệc. Nhiều hạng mục như cầu thay thế ngầm tràn, cầu Xiềng Thầm, đường vào làng nghề chè và không gian lễ hội được đầu tư, từng bước mở khả năng tiếp cận các điểm du lịch trải nghiệm.
Dù còn nhiều việc phải làm về hạ tầng, nhân lực và sản phẩm đặc trưng, những bước đi trong năm 2026 và định hướng cụ thể rõ ràng, cho thấy Đường Hoa đang dần chuyển từ “tiềm năng” sang định hình sản phẩm, mở hướng mới cho khu vực miền núi tỉnh.