Trong một hội thảo gần đây tại Cô Tô, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã đề xuất xây dựng bộ tiêu chí “Du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc” dành cho khu vực kinh tế hợp tác. Đây không chỉ là bộ tiêu chuẩn về môi trường, dịch vụ, hay cảnh quan, mà còn hướng tới giá trị nhân văn, sự hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa và nâng cao chất lượng sống của người dân địa phương.
Du khách nước ngoài trải nghiệm cấy lúa cùng người dân Cô Tô.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của du lịch, dịch vụ và kinh tế biển, Cô Tô đang tưng bước hình thành nhiều mô hình phát triển cộng đồng theo hướng xanh, bền vững, hạnh phúc. Trong đó có vai trò đáng chú ý của các hợp tác xã trong lĩnh vực thuỷ sản, du lịch, dịch vụ cộng đồng và bảo vệ môi trường biển. Phía sau 3 chữ “hợp tác xã” không chỉ là những mô hình kinh tế, mà còn là câu chuyện về sự gắn kết giữa con người với con người. Đó còn là hình ảnh của những ngư dân vẫn kiên trì vươn khơi giữa bao biến động của biển cả. Đó là những mô hình hợp tác xã đang từng bước chuyển mình, gắn sản xuất với du lịch cộng đồng, với bảo vệ môi trường với khát vọng phát triển xanh, bền vững và hạnh phúc.
Đầu tháng 5 vừa qua, Liên minh Hợp tác xã tỉnh phối hợp với đặc khu Cô Tô tổ chức hội thảo với chủ đề “Phát triển du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc, hướng đi tương lai cho các hợp tác xã”, phối hợp với Hội VHNT tỉnh tổ chức trại sáng tác VHNT về kinh tế hợp tác xã và xây dựng mô hình hợp tác xã hạnh phúc trên địa bàn tỉnh. Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng xu hướng du lịch hiện nay không chỉ dừng lại ở nghỉ dưỡng, tham quan, mà đang chuyển mạnh sang trải nghiệm, chữa lành và kết nối với thiên nhiên, văn hóa bản địa. Đây chính là cơ hội để khu vực kinh tế hợp tác, đặc biệt là các hợp tác xã ven biển xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng dựa trên tài nguyên biển đảo và đời sống ngư dân.
Các chuyên gia đã tập trung phân tích vai trò của hợp tác xã trong chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững, phát triển du lịch biển xanh gắn với nuôi biển công nghệ cao, giáo dục hệ sinh thái biển, nâng cao chất lượng dịch vụ homestay, bảo tồn đa dạng sinh học và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng cư dân ven biển. Nhiều mô hình được đánh giá có tiềm năng phát triển tại Cô Tô như: Du lịch trải nghiệm làng chài, tham quan vùng nuôi biển công nghệ cao, du lịch cộng đồng gắn với văn hóa ngư dân, trải nghiệm chế biến hải sản truyền thống hay các tour khám phá hệ sinh thái biển kết hợp giáo dục môi trường.
Tại đặc khu Cô Tô, mô hình nuôi trồng thủy sản công nghệ cao của Công ty CP Mực nhảy Biển Đông với các đối tượng chủ lực như mực và cá biển đang được kỳ vọng trở thành điểm nhấn trong phát triển kinh tế biển gắn với du lịch trải nghiệm. Mô hình không chỉ hướng tới nâng cao giá trị nuôi biển theo hướng hiện đại, bền vững mà còn mở ra tiềm năng hình thành các sản phẩm du lịch độc đáo như tham quan lồng bè, trải nghiệm chăm sóc - thu hoạch hải sản, thưởng thức hải sản tươi sống ngay trên biển. Đây được xem là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển mô hình “Du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc”, góp phần đa dạng hóa sinh kế cho ngư dân, nâng cao giá trị tài nguyên biển và xây dựng thương hiệu du lịch đặc trưng cho Cô Tô.
Theo ông Ngô Tất Thắng, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Quảng Ninh, hợp tác xã không còn là mô hình sản xuất đơn thuần, mà là chủ thể tổ chức du lịch cộng đồng, hạt nhân của kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Các mô hình hợp tác xã tiêu biểu đã và đang hình thành như hợp tác xã du lịch cộng đồng nơi du khách được sống cùng ngư dân, hợp tác xã OCOP nơi mà mỗi sản phẩm kể một câu chuyện văn hoá, hợp tác xã nông nghiệp sinh thái kết hợp với trải nghiệm và giáo dục.
Du khách tham gia nhặt rác làm sạch môi trường biển.
Trong bối cảnh đó, nhiều hợp tác xã đang chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình du lịch gắn với kinh tế xanh và chuyển đổi số. Du lịch biển xanh, du lịch hạnh phúc không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một chiến lược phát triển dài hạn. Ở đó, biển là không gian sinh tồn, còn các hợp tác xã là nơi tổ chức cuộc sống trên biển một cách bền vững và nhân văn. Đối với các hợp tác xã, đây là cơ hội để khai thác bền vững tài nguyên biển đảo, tạo sinh kế cho cộng đồng, kết nối giữa sản xuất, dịch vụ và văn hoá, đưa con người trở thành trung tâm của sự phát triển. Đây cũng chính là con đường phát triển mà Quảng Ninh đang kiên định: Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, không đánh mất bản sắc để chạy theo số lượng mà hướng tới phát triển bền vững, hài hoà và nhân văn. Trong bức tranh đó, hợp tác xã là nhịp cầu kết nối người dân với thị trường, truyền thống với hiện đại, kinh tế với xã hội nhân văn, vật chất ấm no với đời sống hạnh phúc.
Để từng bước khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế biển và du lịch, đi đầu trong phát triển nuôi biển công nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm và kinh tế tuần hoàn, ngư dân Cô Tô cần thêm cơ chế tín dụng ưu đãi, bảo hiểm nông nghiệp, hỗ trợ chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục hành chính. Đồng thời, đẩy mạnh chiến lược “Tam ngư” kết nối “Ngư dân - Ngư nghiệp - Ngư trường” với hệ sinh thái du lịch hiện đại nhằm gia tăng giá trị tài nguyên biển, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời tạo dựng hình ảnh du lịch biển xanh, thân thiện và bền vững. Việc xây dựng mô hình “Du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc” sẽ lấy cộng đồng làm trung tâm, lấy bảo tồn hệ sinh thái làm nền tảng và đặt hạnh phúc của người dân, du khách làm mục tiêu phát triển lâu dài.